Hoe sociale media mode hebben veranderd: van Tumblr tot TikTok

Borden werden een hulpmiddel om te gebruiken voordat je ging winkelen. Je stelde een hele garderobe samen om voor te shoppen; of die bij je huidige look paste of niet, maakte niet uit. Als je je afvroeg hoe een bepaalde stijl er per kledingstuk uitzag, was Pinterest de eerste plek om dat te onderzoeken.

Hoe Instagram het tijdperk van fashioninfluencers creëerde

Toen Instagram ten tonele verscheen, verschoof de aandacht van de kledingstukken naar de persoon die ze droeg.

De opkomst van OOTD

Het is een willekeurige dinsdag en je maakt je klaar voor school, werk of wat je die dag ook gepland hebt. Je trekt een paar kledingstukken bij elkaar aan en wanneer je jezelf in de spiegel bekijkt, zie je er goed uit. OOTD is voor die dagen.

Outfit of the day, of kortweg OOTD, is een vorm van content die rond het begin van de jaren 2010 viraal ging op Instagram. Oorspronkelijk was het een manier om de outfit te laten zien die je die dag had samengesteld, maar inmiddels is de betekenis algemener geworden. Of je de look die dag nu daadwerkelijk droeg of alleen werd geïnspireerd om die kledingstukken te combineren, je kunt je foto's of video's onder de OOTD-tag plaatsen. 

Met de popularisering van OOTD-mode werd het documenteren en delen van je outfits iets alledaags.

Van modeblogger naar fashioninfluencer

Als je me vroeg wat het verschil was tussen een modeblogger en een fashioninfluencer, zou ik zeggen dat het om de relatie met het publiek gaat. Natuurlijk stonden bloggers ook in contact met hun publiek, maar bij mode-influencers op Instagram was alles veel persoonlijker. 

Een influencer die dezelfde interesses had als jij, was veel herkenbaarder dan een beroemdheid. Die herkenbaarheid vertaalde zich zo goed naar verkopen dat merken naast tijdschriften en beroemdheden ook met Instagram-makers gingen samenwerken. 

Het zou niet vergezocht zijn om te zeggen dat Instagram-feeds de nieuwe catwalks werden. 

Toen persoonlijke stijl personal branding werd

Met de opkomst van influencers werden de mensen achter trends en esthetieken net zo belangrijk als de stijlen zelf. Influencers namen de tussenruimte tussen beroemdheden en het publiek in. Vaak werden ze bekend door één ding, maar de aard van content plaatsen op Instagram vereist regelmaat, waardoor ze zich buiten dat ene specifieke onderwerp gingen begeven.

Een influencer kan beginnen met het plaatsen van verschillende aspecten van diens leven en persoonlijkheid, en als diegene erin slaagt een following op te bouwen door zichzelf te zijn, wordt diens persoonlijkheid op een gegeven moment het merk.

Door deze branding gingen influencers samenwerken met merken om hun eigen kledinglijnen uit te brengen of hun eigen capsulecollecties te creëren. Maar natuurlijk blijft de branding ook niet beperkt tot één aspect. Je kunt bij Hollister binnenlopen en de items uit de Social Tourist-collectie van de zussen D’Amelio kopen. Via de denim krijg je ook een stukje van hun levensstijl mee.

Hoe TikTok modetrends versnelt

TikTok is de genadeklap voor seizoensgebonden trends; tegenwoordig veranderen we ze wekelijks.

Het algoritme wordt de trendvoorspeller

Als Instagram voor influencers is, dan is TikTok voor iedereen. Daar zijn twee redenen voor. De eerste is de indeling van de app. De eerste pagina die je ziet wanneer je inlogt, is de pagina 'Voor jou', en die is niet beperkt tot de mensen die je volgt of gesponsorde content.

De tweede en grootste reden is het algoritme. Het TikTok-algoritme stuurt video's naar een breder publiek, niet alleen op basis van het aantal volgers van het account van de maker, maar ook op basis van verschillende statistieken, waaronder kijktijd, reacties en shares. Hierdoor kunnen kleinere makers viral gaan en trends creëren.

Heb je ooit een vriend op TikTok gevolgd en vervolgens aanbevolen video's over diens interesses gekregen? Dat komt doordat het TikTok-algoritme je niet alleen video's laat zien over dingen die je al leuk vindt. Het gebruikt een ingewikkeld systeem om content te vinden die je misschien ook leuk vindt. Je eerdere gedrag in de app en de likes van je vrienden vormen slechts een deel van dit systeem.

Het algoritme vindt niche-esthetieken en buitenlandse trends en stuwt ze naar viraliteit. Daardoor is er geen tussenpersoon meer nodig, zoals tijdschriftredacteurs of influencers; content is content en trends vermenigvuldigen zich voortdurend. Zo versnelt de trendcyclus.

Welkom in het tijdperk van microtrends

Tomato girl, mob wife, clean girl, office siren en talloze andere. We hebben het TikTok-algoritme besproken en hoe het mogelijk maakt om voor iedereen trends te creëren. We kunnen dit fenomeen nader bekijken aan de hand van een casestudy van de Downtown Girl-esthetiek.

Downtown Girl op sociale mediaplatforms

Gegevens uit augustus 2026. De statistieken zijn platformspecifiek voor activiteit rond de Downtown Girl-esthetiek.

De cijfers zeggen op zichzelf misschien niet veel en meten niet allemaal hetzelfde gedrag, dus ze zijn niet vergelijkbaar. Maar als we ze samen bekijken, zien we hoe één esthetiek op verschillende platforms en bij verschillende doelgroepen aanwezig kan worden. Mensen kunnen content maken op TikTok, op Pinterest zoeken naar inspiratie en de visuele mod look op Instagram publiceren. Als je de stijl wilt verkennen, bekijk dan onze Downtown Girl-esthetiek sturen.

Het blijkt dat wanneer iedereen trends creëert en iedereen eraan meedoet, ze snel oud. Laten we ouderwetse macrotrends eens vergelijken met microtrends.

Wanneer de trend van gisteren de ‘core’ van vandaag wordt

“Dit is zo helemaal mij-core, man”, “Die roze kleur is zooo Barbiecore.” Waar heeft iedereen het over? Het achtervoegsel -core is in feite een handige manier om trends opnieuw te verpakken in glanzend cadeaupapier, klaar om gemakkelijk te worden verteerd. Het is een korte aanduiding voor een bepaalde levensstijl en esthetiek. Trends kunnen diepere betekenissen of implicaties hebben die tijd kosten om volledig te begrijpen, maar -cores spreken meestal voor zich. 

Als je een video ziet met de hashtag #Balletcore en iemand in een roze tutu, is het niet moeilijk om te begrijpen wat de -core inhoudt. Toch is niet elke -core een microtrend. Soms krijgt een trend simpelweg de naam -core, of wordt die zo hernoemd, voor meer zichtbaarheid of snelheid.

We hebben slechts het topje van de ijsberg gezien van de omwenteling die TikTok in de modewereld heeft veroorzaakt. Lees er meer over in onze komende blog.

Van seizoenstrends naar microtrends met internetsnelheid

Als je nog steeds jurken met tomatenprint, knalroze Barbiecore-platforms van plastic of jassen van imitatiebont in Mob Wife-stijl draagt: alle respect! Maar voor velen zijn het relikwieën uit een niet zo ver verleden, of worden ze als passé beschouwd, zo niet volledig vergeten. 

We hebben al kort besproken hoe snel nieuwe trends opduiken en weer verdwijnen. Als we het cyclische karakter van trends onderzoeken, zien we misschien enkele verschillen tussen toen en nu. 

Uggs werden bijvoorbeeld rond het begin van de jaren 2000 voor het eerst populair, mede dankzij aanbevelingen van beroemdheden als Oprah en Paris Hilton. Ze drongen door tot de mainstream en waren tot in de jaren 2010 de populairste winterlaarzen. Natuurlijk waren niet alle items toen even wijdverbreid, maar de meeste hadden minstens één modeseizoen in de lente/zomer of herfst/winter.

Bij microtrends is de cyclus veel korter. Een trend verschijnt, gaat viraal, bereikt een piek in populariteit en iedereen doet eraan mee. Vervolgens raakt de markt oververzadigd, wordt het item of de look te gemakkelijk verkrijgbaar en verliest die zijn aantrekkingskracht. Microtrends volgen elkaar zeer snel op. Het kan zelfs gebeuren dat meerdere microtrends tegelijkertijd hun moment beleven.

Deze kortere cyclus en sterke wens om trends te volgen die met sociale media gepaard gaan, kunnen verwoestende ecologische gevolgen hebben. De trends komen en gaan, maar de kleding die ervoor is gekocht, blijft bij je. 

Volgens de Ellen MacArthur Foundation belandt elke seconde een hoeveelheid kleding gelijk aan één vrachtwagenlading op de vuilnisbelt of wordt die verbrand. We willen er allemaal modieus uitzien. Bewust omgaan met onze stijlkeuzes helpt om betere outfits samen te stellen en onze ecologische voetafdruk te verkleinen.

Toen stijl een “esthetiek” werd

Met de opkomst van esthetiek zoek je niet alleen naar één kledingstuk, zoals skinny jeans of schoenen met plateauzolen, maar naar een hele visuele identiteit. We hebben al besproken hoe het idee van esthetiek is ontstaan. 

Gaandeweg veranderde de manier waarop mensen over mode dachten. De BuzzFeed-quizzen die je deed, veranderden van “Welk type jeans ben jij?” naar “Welke esthetiek past het best bij jouw persoonlijkheid?”. Dat laatste soort vragen maakt het zeker makkelijker om een persoonlijke stijl te vinden.

Dat wil niet zeggen dat één kledingstuk uitsluitend bij één esthetische identiteit hoort. Geen enkele Lana Del Rey-fan zal je op straat achternazitten omdat je een rode zonnebril in hartvorm op een Coquette-manier draagt in plaats van op een Vintage Americana-manier. Maar als je op zoek bent naar jeans met lage taille, maakt het gebruik van Y2K als afkorting het waarschijnlijk makkelijker om door webshops te navigeren en zoekbalken te gebruiken.

Van scrollen naar winkelmandje: hoe sociale media het shoppen van mode veranderden

Tot nu toe hebben we het gehad over mode-inspiratie en trendsetters. Maar hoe veranderde dit aan de kant van de consument? 

Vóór het internettijdperk was kleding kopen zonder die ooit te zien of te passen niet zo eenvoudig. Natuurlijk kon je op televisie een trui zien die je heel graag wilde hebben, maar om die daadwerkelijk te krijgen waren meer dan een paar tikken nodig. Je moest naar de fysieke winkel gaan. Of je kon kleding uit een catalogus kiezen, de transactie via de post of telefoon afronden en vervolgens weken wachten tot de kleding arriveerde. 

Tegenwoordig kun je op TikTok of Instagram gaan, een artikel van een influencer liken en de kans is groot dat je in de app gewoon kunt doorklikken naar het winkelgedeelte, je maat kunt kiezen en de bestelling kunt bevestigen voordat je doorgaat naar de volgende video die de algoritmegoden voor je hebben uitgekozen. Je kunt je artikelen veel sneller ontvangen en de hele transactie afronden voordat de week voorbij is.

Zelfs als het product dat je leuk vond niet is voorzien van een affiliatelink, kun je het gewoon opslaan en dankzij de besproken esthetische naamgeving heel gemakkelijk terugvinden. Een ‘corsettop met bloemendetails en een vetersluiting aan de achterkant’ is moeilijker te zoeken dan simpelweg ‘Cottagecore-corset’ in te typen. 

Daarom hebben collecties gebaseerd op esthetiek online een plek gekregen naast de artikelgerichte categorieën in de mode. Bij Litlookz Studio kun je bijvoorbeeld zoeken op Y2K, Coquette of Grunge, in plaats van de look samen te stellen aan de hand van verschillende categorieën. Zo vind je gemakkelijker andere kleding die je leuk vindt. 

Dit moeiteloze winkelen in combinatie met veranderende trends creëert ook een mentaliteit van ‘Nu zien, nu kopen’, omdat het artikel uitverkocht kan zijn tegen de tijd dat je erop terugkomt. Het voelt gemakkelijker om gewoon op kopen te klikken en verder te gaan.

Al deze feiten samen kunnen ertoe leiden dat meer mensen impulsief meegaan met microtrends. De volgende keer dat we in bed liggen te winkelen voordat we gaan slapen, moeten we misschien onze telefoon neerleggen en hem tot de ochtend laten liggen.

Meer stijl of meer eenvormigheid? 

Wanneer je tegenwoordig door de straten loopt, vooral in grote steden, dragen mensen allerlei soorten kleding. De modesfeer lijkt meer inspiratie dan ooit te bieden! Maar waarom draagt iedereen Adidas Sambas?

Sociale media en de hele modecultuur eromheen zijn in dit opzicht een tweesnijdend zwaard. 

Enerzijds kunnen verschillende kleine gemeenschappen die bekendstaan om hun alternatieve kledingstijl een platform krijgen en verder reiken dan ooit. Elke vorm van zelfexpressie en verbondenheid via mode of op andere manieren is per saldo positief. Als je internet hebt, heb je een gemeenschap, hoe afgelegen je momenteel ook bent.

Naast het feit dat internet geweldig is om inspiratie op te doen, biedt het mensen ook een veilige plek om met hun gevoel voor mode te experimenteren. Misschien voel je je niet veilig genoeg om je nieuwe stijl op straat te debuteren, of misschien heb je gewoon niet genoeg zelfvertrouwen. Socialmediaplatforms kunnen je helpen deze onzekerheden te overwinnen of advies te krijgen van gelijkgestemden.

Aan de andere kant kunnen esthetische labels op sociale media leiden tot een probleem van hokjesdenken. Als je je stijl vindt, kun je de behoefte voelen om je er strikt aan te houden. Op een gegeven moment worden alle “inspo”-foto’s formulematige richtlijnen om te volgen. Een item gaat viraal binnen jouw esthetiek, iedereen koopt het en draagt het tegelijkertijd. 

Het kan alle zelfexpressie wegnemen die mode in de eerste plaats leuk en spannend maakt. Misschien merk je dat je je niet meer kleedt voor je eigen plezier, maar voor het kritische oog van het esthetisch gedreven publiek dat zich in je hoofd heeft genesteld. 

Dus ja, ik zou zeker zeggen dat sociale media ruimte kunnen creëren voor uniciteit in de mode, ook al is er binnen de esthetiek enige uniformiteit. Misschien is de sleutel tot het vinden van een balans hierin om inspiratie gewoon inspiratie te laten blijven. 

Dus, wie bepaalt nu wat modieus is?

Mode lijkt veel op kunst, in die zin dat ze uiterst subjectief en relatief is. Wat is modieus? Het antwoord hangt ervan af aan wie je de vraag stelt. Toch lijkt er een algemene consensus te bestaan over wat in of uit is in de mode. 

De gebruikelijke verdachten die de modetrends domineren, zijn niet volledig van het toneel verdwenen. Een aanbeveling van een beroemdheid of een vermelding in Vogue heeft nog steeds invloed op de culturele tijdgeest. Maar zoals we hebben besproken, spelen ook algoritmen van sociale media, influencers en online gemeenschappen nu een rol in dit spel. Het oude en het nieuwe hebben beide invloed op wat populair is.

Onderzoek weerspiegelt deze verschuiving ook. Een onderzoek uit 2024 waarin runwaycollecties, outfits van mode-influencers en bestverkochte items van online retailers werden vergeleken, wees uit dat populaire retailartikelen binnen de onderzochte gegevens meer overeenkomsten vertoonden met influencerlooks dan met runwaycollecties.

Een goed voorbeeld hiervan zijn de virale Tabi-schoenen. Ze bestaan al tientallen jaren en waren populair in kunstacademies en modekringen. Maar wat ze mainstream bekendheid gaf, waren beroemdheden als Dua Lipa, Anya Taylor-Joy en Kylie Jenner die ze droegen. Ze werden nog steeds als controversiële schoenen beschouwd. Maar gebruikers op sociale media vonden ze goed genoeg als statementstuk. Zelfs British Vogue bestempelde ze met tegenzin als “onverwacht mainstream”.

De maatschappij kan meningen hebben over wat in of uit is. Maar uiteindelijk, beste lezer, ben jij de enige die kan bepalen of iets stijlvol is of niet. En met sociale media zijn dit niet zomaar mooie gemeenplaatsen: jouw mening heeft invloed.

Wat komt er na TikTok-mode?

We bespraken de opkomst van sociale media en de wisselwerking tussen sociale media en mode gedurende een periode van twee decennia. Als we met dit alles in gedachten naar de toekomst kijken, lijken er nog enkele vragen onbeantwoord.

Keren we terug naar een tragere modecyclus, of houden we vast aan microtrends die de afgelopen 5 jaar een rage waren? 

Mensen lijken nu al moe te zijn van het bijhouden van de nieuwste esthetieken. We hebben Hot Girl Summer, Barbie Summer en Brat Summer gehad, maar nu we dichter bij de zomer van 2026 lijkt er geen dominante populaire trend te zijn waaraan we de zomer kunnen herkennen. Komt het doordat we steeds meer neigen naar een individualistische persoonlijke stijl die relatief vrij is van trends? Is tijdloosheid de nieuwe trend? 

Dan is er nog het hele debat over AI. Gaat AI het rulebook van de mode herschrijven, zoals sociale media dat ooit deed? Zijn we dichter bij Chers kledingkast uit Clueless? 

Wat denk je dat de mode in de toekomst te wachten staat? Laten we onze gedachten vergelijken in de reacties hieronder!

Zoals altijd: blijf schitteren, fashionista’s!

Geschreven door

Şevval Hatice Songün

Şevval is masterstudent psychologie en blogschrijver bij Litlookz Studio. Een liefhebber van muziek, mode, boeken en alles wat creatief is.

Instagram